 |
Bốn trăm sáu mươi năm sau, một tu sĩ Dòng Tên khác, lần này mặc áo trắng, là Đức Phanxicô, cũng đã viết lên bãi biển bản địa một bài thơ tuyệt diệu khác, vừa về Đức Maria vừa về Thánh Phanxicô: hãy đem Chúa Kitô đến thế giới qua người trẻ.
Đến Copacabana bằng trực thăng, Đức Giáo Hoàng đã được một xe jeep mui trần chở suốt mấy cây số dọc theo bãi biển. Trong khoảng nửa tiếng đồng hồ, chạy chậm theo tốc độ người, giữa những lần ngừng lại để ôm hôn các trẻ em do quần chúng hân hoan đem tới, ngài cũng đã được tặng chiếc nón đỉnh đầu, không chế tạo theo lối "thường". Ngài không ngần ngại đội ngay chiếc nón đó lên đầu và tặng người cho chiếc nón của ngài.
Sau khi đã yên vị trên lễ đài, ngài lại bước xuống để thăm hỏi một số giáo phẩm bạn có mặt tại đó. Ngài đã ôm hôn Đức Ông Marini, là chưởng nghi của ngài, người đã giới thiệu ngài với Phó Tế Marcio để phó tế trình bày với ngài khung cảnh của nghi lễ hôm nay. Vị phó tế này được coi như Bergoglio người Ba Tây, giống ngài cả về hình dáng thể lý lẫn lòng say mê phụng vụ thánh.
Sau khi nghe câu la hò "esta es la juventud del Papa" [đây là Tuổi Trẻ của Đức Giáo Hoàng], ngài được năm người trẻ đại diện cho năm châu chào kính.
Một thiếu nữ Ba Tây, xúc động trông thấy, đã kính tặng ngài một cây mới mọc, biểu tượng cho sợi dây liên kết với mảnh đất Ba Tây.
Trích dẫn lời Đức Gioan Phaolô II nói tại Đại Hội Giới Trẻ Buenos Aires năm 1997, Đức Phanxicô nói với giới trẻ rằng: "Cha đặt nhiều hy vọng nơi các con! Trên hết, cha hy vọng các con sẽ đổi mới lòng trung thành của các con với Chúa Giêsu Kitô và với Thánh Giá Cứu Chuộc của Người".
Luôn luôn tưởng nhớ vị tiền nhiệm, ngài đã yêu cầu mọi người gửi lời chào tới Đức Bênêđíctô XVI, vị đã chọn Rio làm nơi tổ chức Ngày Thế Giới hiện nay.
Lời hoan hô như sấm dành cho Đức Giáo Hoàng hưu trí đã tiếp theo sau ít phút thinh lặng để tưởng niệm Sophie Moriniere và những người bị thương trong tai nạn xe buýt chở các người trẻ hành hương của Pháp lên đường đi Rio, lúc họ đang ở Guyana. Buổi sáng nay, Đức Phanxicô cũng đã gửi điện văn chia buồn với các nạn nhân của thảm họa xe lửa tại Santiago de Compostela.
Ngài nói: "trái tim mục tử của tôi xin ôm lấy mọi người với một tình âu yếm đại đồng. Ước chi Chúa Kitô Cứu Thế, từ đỉnh ngọn Corcovado, tiếp nhận chúng ta vào thành phố Rio cực đẹp này".
Rồi trong một không khí gần như siêu thực, làm thành bởi cách chiếu sáng đầy tính kỹ thuật, cả một dĩ vãng bỗng xông tới, nào là thương gia, nào là mối lái, nào là nhà truyền giáo, cùng đổ bộ lên bờ biển Vera Cruz với các mục tiêu hiển nhiên khác nhau.
Với các trang phục thích hợp, người trẻ đã gợi lại thời kỳ ấy bằng cách đẩy trên xe gỗ một mẫu ảnh Đức Mẹ Aparecida xinh đẹp, tiếp theo là Cây Thánh Giá Đại Hội và những người mất đất bị "đóng đinh" vì nghèo đói, bệnh tật và loại bỏ.
Trong lúc suy niệm Phụng Vụ Lời Chúa để kết thúc biến cố, Đức Phanxicô đã nói thêm một công thức dành cho người trẻ: "Hãy mặc lấy đức tin, hãy mặc lấy đức cậy, hãy mặc lấy đức mến!".
Đức Giáo Hoàng đã giải thích điều trên như sau: "Bota fe (hãy mặc lấy đức tin). Khi ta soạn một đĩa thức ăn và thấy nó cần muối, thì mình cho muối vào; khi nó cần dầu, thì bạn cho dầu vô. Cho vào hay mặc vào là đặt lên trên, là đổ lên trên. Và trong đời ta cũng thế, các bạn trẻ thân mến ạ: nếu ta cần đời ta có ý nghĩa thực sự và được thành toàn thực sự, như các bạn muốn và các bạn đáng được, thì tôi bảo mỗi người các bạn "hãy mặc lấy đức tin", thì đời các bạn sẽ có được mùi vị mới, nó sẽ có được một la bàn để chỉ đường cho các bạn; "hãy mặc lấy đức cậy", thì mỗi ngày trong đời các bạn sẽ sáng lên và chân trời của các bạn sẽ không còn đen tối nữa, nhưng rực rỡ sáng láng; "hãy mặc lấy đức mến", thì đời các bạn sẽ như ngôi nhà xây trên đá, cuộc hành trình của các bạn sẽ hân hoan, vì các bạn sẽ tìm được nhiều bằng hữu cùng hành trình với các bạn".
Tuy nhiên, đức tin, đức cậy và đức mến có một nền tảng và một mẫu mực. Đó là Chúa Giêsu Kitô. Bởi vậy "Hỡi các bạn trẻ thân yêu, hãy mặc lấy Chúa Kitô trong đời các bạn"
Từ xúc cảm tới đời thực, Đức Phanxicô cho thấy bí tích Xưng Tội là để hòa giải với Chúa Kitô, với người khác và với chính mình. Ngài mời gọi người trẻ nuôi sống mình bằng "Thịt Thánh Thể", vốn là bí tích chỉ sự hiện diện của Chúa Giêsu, của hy lễ tình yêu của Người.
Sau cùng, ngài đề nghị họ gặp gỡ người lân cận trong những ngày này, là những ngày họ được sống kinh nghiệm độc đáo của việc trao đổi văn hóa với những người cùng thời thuộc các quốc gia khác nhau, và của việc tăng trưởng thiêng liêng qua công việc thiện nguyện và những bài giáo lý nhận được.
"Được ở đây thật là điều đáng yêu", Đức Giáo Hoàng nói thế; ngài quả đã diễn dịch được tâm tư người trẻ. Tuy nhiên, ngài cũng nhắc họ nhớ các trách nhiệm của họ và kế hoạch chín chắn trong đời họ. Ngài bảo: "Các bạn hãy nhìn xuống biển kia, xuống bãi biển này và tất cả các bạn, các bạn sẽ thấy xuất hiện trong tâm trí giây phút trong đó Chúa Giêsu kêu gọi các môn đệ theo Người, trên bờ hồ Tibêriát. Hôm nay, Chúa Giêsu cũng hỏi ta một lần nữa: các con có muốn làm môn đệ của Thầy không?Các con có muốn làm bằng hữu của Thầy không? Các con có muốn làm chứng nhân cho Tin Mừng của Thầy không? Mỗi người đều cảm thấy mình được hỏi; mỗi người sẽ đưa ra câu trả lời của mình cho Chúa Kitô bằng chính cuộc đời mình".
Khi tiếp nhận mẫu ảnh Đức Mẹ Aparecida, Đức Phanxicô đã mời gọi người trẻ "trở nên môn đệ và nhà truyền giáo như Đức Mẹ (...) vì Chúa Kitô đang trông mong chúng ta!"
Pope Francis In Brazil Draws Millions For Vigil
Francis headed into the final hours of his first international trip riding a remarkable wave of popularity: By the time his open-sided car reached the stage for the vigil service Saturday night, the back seat was piled high with soccer jerseys, flags and flowers tossed to him by adoring pilgrims lining the beachfront route.
"I'm trembling, look how good you can see him!" gushed Fiorella Dias, a 16-year-old Brazilian who jumped for joy as she reviewed the video she shot as the pope passed by. "I have got to call my mother!"
On the beach, pilgrims staked out their spots on the sand, lounged and snacked, preparing for an all-night slumber party ahead of the final Mass on Sunday. Many of those actually paying attention to the vigil had tears in their eyes, moved by Francis' call for them to build up their church like his namesake, St. Francis of Assisi, was called to do.
"Jesus offers us something bigger than the World Cup!" Francis said, drawing cheers from the crowd in this soccer-mad nation.
The vigil capped a busy day for the pope in which he drove home a message he has emphasized throughout the week in speeches, homilies and off-the-cuff remarks: the need for Catholics, lay and religious, to shake up the status quo, get out of their stuffy sacristies and reach the faithful on the margins of society or risk losing them to rival churches.
In the longest and most important speech of his four-month pontificate, Francis took a direct swipe at the "intellectual" message of the church that so characterized the pontificate of his predecessor, Benedict XVI. Speaking to Brazil's bishops, he said ordinary Catholics simply don't understand such lofty ideas and need to hear the simpler message of love, forgiveness and mercy that is at the core of the Catholic faith.
"At times we lose people because they don't understand what we are saying, because we have forgotten the language of simplicity and import an intellectualism foreign to our people," he said. "Without the grammar of simplicity, the church loses the very conditions which make it possible to fish for God in the deep waters of his mystery."
In a speech outlining the kind of church he wants, Francis asked bishops to reflect on why hundreds of thousands of Catholics have left the church for Protestant and Pentecostal congregations that have grown exponentially in recent decades in Brazil, particularly in its slums or favelas, where their charismatic message and nuts-and-bolts advice is welcome by the poor.
According to census data, the number of Catholics in Brazil dipped from 125 million in 2000 to 123 million in 2010, with the church's share of the total population dropping from 74 percent to 65 percent. During the same time period, the number of evangelical Protestants and Pentecostals skyrocketed from 26 million to 42 million, increasing from 15 percent to 22 percent of the population in 2010.
Francis offered a breathtakingly blunt list of explanations for the "exodus."
"Perhaps the church appeared too weak, perhaps too distant from their needs, perhaps too poor to respond to their concerns, perhaps too cold, perhaps too caught up with itself, perhaps a prisoner of its own rigid formulas," he said. "Perhaps the world seems to have made the church a relic of the past, unfit for new questions. Perhaps the church could speak to people in their infancy but not to those come of age."
Francis asked if the church today can still "warm the hearts" of its faithful with priests who take time to listen to their problems and remain close to them.
"We need a church capable of rediscovering the maternal womb of mercy," he said. "Without mercy, we have little chance nowadays of becoming part of a world of `wounded' persons in need of understanding, forgiveness and love."
Despite Francis' critical assessment of the sorry state of the church in Brazil, the pope's reception in Rio has shown that he can draw quite a crowd. Copacabana beach's 4 kilometers (2.5 miles) of white sand was overflowing for the final vigil Saturday night, thanks also to Mother Nature which finally cooperated with chilly but dry temperatures after days of rain.
Local media, citing information from the mayor's office, said 3 million people were on hand for the vigil; calls to the mayor's office weren't immediately returned. That's far higher than the 1 million at the last World Youth Day vigil in Madrid in 2011, and far more than the 650,000 at Toronto's 2002 vigil.
Rio's mayor had estimated earlier in the day that as many as 3 million people might turn out for Sunday's culminating Mass.
"At church, it can be a bit tedious, but here it's amazing," marveled Anna Samson, a 21-year-old rising college senior from Long Beach, California.
"Seeing the pope, seeing the Stations of the Cross acted out live, seeing all these young people from all over," she said as she and two friends plied the beach in search of a place to spread their sleeping bags. "It's overwhelming, just amazing."
Even the human statues, a fixture on Copacabana beach, were pious Saturday night, drawing crowds of picture-snapping pilgrims with their oversized angel's wings.
The Argentine pope began his day with a Mass in Rio's beehive-like modern cathedral where he exhorted 1,000 bishops from around the world to go out and find the faithful, a more diplomatic expression of the direct, off-the-cuff instructions he delivered to young Argentine pilgrims on Thursday. In those remarks, he urged the youngsters to make a "mess" in their dioceses and shake things up, even at the expense of confrontation with their bishops and priests.
"We cannot keep ourselves shut up in parishes, in our communities when so many people are waiting for the Gospel!" Francis said in his homily Saturday. "It's not enough simply to open the door in welcome, but we must go out through that door to seek and meet the people."
Francis' target audience is the poor and the marginalized – the people that history's first pope from Latin America has highlighted on this first trip of his pontificate. He has visited one of Rio's most violent slum areas, met with juvenile offenders and drug addicts and welcomed in a place of honor 35 garbage collectors from his native Argentina.
He carried that message to a meeting with Brazil's political, economic and intellectual elite, urging them to look out for the poorest and use their leadership positions to work for the common good. He also called for greater dialogue between generations, religions and peoples during the speech at Rio's grand municipal theater.
On a few occasions, he looked up at the gilded theater boxes almost in awe from the stage and seemed positively charmed when a few dozen young students of the theater's ballet school sat down around him. At the end of the event, the little ballerinas swarmed Francis, and he gave each one a kiss on the forehead.
Also receiving papal embraces were a handful of Brazilian Indians, dressed in their traditional, bare-bellied garb who lined up to kiss his ring. One man gave Francis a feathered headdress, which he gamely wore for a few moments.
___
Marco Sibaja contributed.
___
